Intelixencia artificial para o engano: estes son algúns dos deepfakes máis virais e sutís que inundaron Internet

Intelixencia artificial para o engano: estes son algúns dos deepfakes máis virais e sutís que inundaron Internet

Nova 2

A ficción é, en ocasións, a porta de entrada de numerosas innovacións no mundo real. Un caso é o que sucede na industria do cine. Na última película da saga Star Wars podemos ver a unha madura princesa Leia, que intenta (atención spoilers!) salvar ao seu fillo, Kylo Ren, das fauces do lado escuro. Todo parece perfecto, salvo un pequeno detalle: parte das imaxes nas que Carrie Fisher (histórica intérprete de Leia) aparece neste filme son dixitais, pois a actriz faleceu durante a súa rodaxe.

Isto foi posible grazas ao deepfake (“ultrafalso” en inglés), un acrónimo das palabras face (“falso”) e deep learning (“aprendizaxe profunda”). Trátase dunha técnica de intelixencia artificial que permite editar vídeos falsos de persoas que aparentemente son reais, utilizando para iso algoritmos de aprendizaxes, coñecidos en español como RGAs (Rede xerativa antagónica), e vídeos ou imaxes xa existentes. Memorizan características da fonte orixinal de datos para posteriormente crear novos exemplos deses datos.

O cinema comezou a empregar esta técnica como unha forma de sortear situacións como a do pasamento de Carrie Fisher, pero tamén se emprega para rexuvenecer. No caso de Fisher, o seu rostro foi incorporado a través da técnica do deepfake no corpo de Ingvild Deila na película Rogue One co obxectivo de gravar as escenas nas que a princesa Leia era moza. Pola súa banda, o actor Robert de Niro volveu aos seus anos mozos na película O Irlandés grazas ao deepfake. E da gran pantalla pasou a Internet e á información que se difunde a través de redes sociais e incluso a medios de comunicación. Cando vemos ficción somos máis conscientes de que hai unha distancia coa realidade pero, que pasa cando os deepfakes aparecen no noso muro de Facebook ou nun vídeo viral en YouTube?

Ninguén está a salvo

O que sucede é que ninguén está a salvo de crer que é verdade. Incluso o propio creador de Facebook, Mark Zuckerberg, que foi vítima dunha suplantación da súa identidade. Neste deepfake, o fundador da rede social máis grande do mundo semella dicir que quen controla os datos roubados de miles de millóns de persoas pode controlar o futuro. As imaxes de Zuckerberg son reais, pero modificáronse lixeiramente para que os seus beizos encaixasen co texto que le un actor.

Canles e vídeos virais

Hai numerosas canles de YouTube, con miles de seguidores e millóns de reproducións, que se dedican a elaborar e difundir deepfakes a partir de películas ou vídeos de situacións reais. Entre as máis importantes están Ctrl Shift Face, derpfakes ou birbfakes,. A maior parte dos vídeos crean deepfakes a partir de películas ou contidos de ficción, polo que son consumidos en clave de humor e lecer. Porén, hai vídeos máis perigosos, que representan unha ameaza para a credibilidade de institucións ou figuras públicas que exercen influencia sobre millóns de persoas. Á parte dos xa mencionados, repasamos outros que acadaron viralidade nos últimos tempos. 

Bill Hader alterna co rostro de Tom Cruise nesta entrevista.

Deepfakes que resucitan a Marilyn Monroe e Einstein e que dan vida á Mona Lisa

Rostros humanos, pero falsos

Neste tipo de engano que crean os algoritmos e a intelixencia artificial non só se utiliza o formato vídeo. Imaxes tan sinxelas como os retratos son unha vía moi eficaz de confusión. Unha mostra que impacta pola veracidade do resultado das súas creacións é ThisPersonDoesNotExist.com (Esta Persoa Non Existe), que achega rostros humanos falsos, creados a través de intelixencia artificial. Cada vez que se refresca reproduce unha nova cara humana de alguén que non existe, aínda que pareza sorprendente que sexan tan humanas. Saberías distinguir se algunhas dos rostros da imaxe inferior son reais ou falsos?

 

Deepfakes, posible salto ás redes sociais?

De momento os deepfakes, na súa maioría, son elaborados por persoas con coñecementos informáticos e que, ademais, dispoñen de tempo para realizar e difundir as súas creacións. Non é un contido que se poida crear, por agora, de forma rápida e masiva por millóns de persoas usuarias de redes sociais e smartphones.

Pero iso pode estar a piques de cambiar. A rede social de moda para a xente moza, TikTok, está traballando nun editor de deepfakes. Ao parecer a tecnoloxía que emprega para este desenvolvemento, a face swap, xa estaría a punto, pero pendente de subir á plataforma. De confirmarse, sería un salto cuantitativo e cualitativo para este tipo de enganos ou montaxes dixitais.